Met Naas aanslagen in London beschouwd

Na de aanslagen in september 2001 worden ook de Europese steden getroffen door terreuraanslagen. Denk aan Brussel, London, Parijs, Nice, Kopenhagen, Berlijn. Een van onze jongere teamleden van Naas woont in London, kijkt er als inwoner en vanuit zijn studie en vakkennis op terug.

Acht mensen werden vermoord en 48 verwond tijdens de aanslag op London Bridge en Borough Market. De drie aanvallers, extremisten, werden doodgeschoten door de politie. Het was de vierde terreuraanslag in iets meer dan twee maanden na aanslagen in Westminster, waar het Britse parlement is, en in Manchester tijdens een concert in maart. In juni was er nog een aanslag in Londen. Een man uit Wales reed op moslims in die net de moskee hadden verlaten. In totaal zijn er 35 mensen vermoord, vijf terroristen zijn gedood en 228 mensen werden verwond tijdens terreuraanslagen. Voor een land dat zich veilig achtte van terreur was dit een gigantische schok. Hier zijn een paar reacties erop. Van mij, en van vier vrienden.

Lucky me

Het is zaterdag 3 juni 2017, rond 21:30 uur. Ik ben in West Londen en heb net met vrienden gegeten maar wil nog wat werk afmaken in een van de universiteitsbibliotheken. Ik kan kiezen tussen Waterloo Campus en London Bridge Campus. Ik kies uiteindelijk voor de eerste. Tja, wie gaat er nou op een zaterdag avond studeren? Ik dus. Op de Waterloo Campus aangekomen krijg ik een berichtje van een van mijn huisgenoten: “Ga niet naar London Bridge, het is er gevaarlijk.” Had ik voor de andere campus gekozen had ik waarschijnlijk tijdens de aanslag over London Bridge gelopen. Lucky me, dacht ik. Van studeren kwam niets terecht. Ik keek alleen naar de nieuws updates.

Onderweg naar huis, en de dag erna hield de aanslag mij bezig. Ik zag mijzelf en mijn vrienden voor een dilemma geplaatst. Regeren we vanuit emoties of rationaliseren we het? Hoe ga je eigenlijk met zoiets om?

Boos, verontrust

Thommy, een van mijn medestudenten op King’s College London woont vlakbij London Bridge. Hij werd door zijn zus gebeld met de vraag of alles ok was. “Het was nogal surrealistisch. Mijn taxi kwam net vanuit mijn straat op Borough High Street terwijl de aanslag daar gaande was toen mijn zus belde. Op crisis momenten probeer ik rustig te blijven dus ik stelde mijn familie en vrienden gerust terwijl ik het nieuws bleef checken.” Die avond kon Thommy niet naar huis vanwege de politieblokkade. Sofia, een journalist voor Newsweek, voelde zich erg bezorgd over haar vrienden die in dat gebied  op dat moment uit waren. Gelukkig waren allen ongedeerd. Ze schreef er een artikel over de mensen die daardoor niet meer naar hun huis of hotel konden.

Hoe meer er over de aanslag bekend werd, hoe bozer Thommy zich voelde. Boos op de terroristen en de mensen die hen ertoe hadden aangezet. Maar ook bedroefd voor de mensen die dierbaren hadden verloren. Hij was ook bang dat de aanslagen voor een verdere stijging van racisme zouden zorgen. Thommy kreeg gelijk. Op 19 juni reed een man op een groep mensen in die net een moskee hadden verlaten.

Beangstigend

Sofia voelde vooral bezorgdheid en veel vragen. Waarom wil iemand zo’n aanslag plegen in de stad waar ze opgroeiden? Waarom Borough Market? Wat kan er gedaan worden om zoiets te voorkomen? Zulke vragen had ik ook. Hoe komt het dat mensen radicaliseren zodat ze bereid zijn mensen in hun omgeving te vermoorden? Maar vooral het laatste heeft iets beangstigends. Het is de willekeur van terreuraanslagen. Het kan overal en op elk moment gebeuren. Geen wonder dat mensen zich bang voelen en elkaar meer wantrouwend gaan bejegenen. Het engste zijn de low-tech aanslagen zoals die met voertuigen en messen. Veiligheidsdiensten en de politie kunnen die nauwelijks voorkomen.

Ontwikkeling tot radicalisering

Silas, die voor een Britse parlementariër in Westminster werkt vroeg zich af hoeveel mensen in de Moslimgemeenschap rondom de aanslagplegers zich ervan bewust waren dat zij waren geradicaliseerd en hoe zij ermee omgaan. Maar ja, dat geldt natuurlijk voor elke gemeenschap waarin mensen radicaliseren, of het nu de aanslagplegers uit Londen zijn of de man uit Wales die op moslims inreed. Dit raakt ook aan het probleem dat veel mensen minder weten van anderen die niet bij hun ingroup behoren. Daar val ik ook onder.
Thommy deelt deze zorg over de willekeur van terreuraanslagen. Hij komt uit Brussel. “De aanslagen in Brussel zijn nog vers in mijn geheugen. Nu komt het gevaarlijk dichtbij. Vorig jaar was ik in dezelfde stad, nu gebeurde het in dezelfde straat. Wat komt er hierna?”

Sofia heeft hetzelfde: “De weken tussen de London Bridge attacks, de Grenfell flat brand [waar meer dan 80 doden vielen] en de aanslag bij de moskee waren nogal grimmig. Je hebt het ene nog niet verwerkt en dan komt het volgende eraan.”

Ondanks dat we veel vragen en zorgen hebben heeft het weinig, maar toch zeker wel impact op ons leven. Dat kan emotioneel zijn, maar ook zeker praktisch. Sofia: “Ik voel me niet bang omdat het geen zin heeft. Toch let ik meer op bestelbusjes in Londen”.

Meer alert

Ruben werkte in Brussel, in een kantoor naast het metrostation waar een aanslag is gepleegd. Hij komt vaak in Borough Market. “Anders dan het nieuws nog intenser volgen, gaat het dagelijks leven al snel weer z’n gang. Het enige waar het echt verschil maakt, is dat ik in de metro steeds meer goed op tassen let en het is voorgekomen dat ik vraag van wie deze tas is als het niet helemaal duidelijk is.”

Positieve kant

Toch zijn er ook mooie kanten aan dit verhaal. Volgens Thommy liet Londen een grote mate van veerkracht zien. Hij voelde zich zelf trots dat hij deel kan uitmaken van een samenleving op zo’n belangrijk moment. “Op een bepaalde manier voelde ik me hier thuis omdat ik hier woonde toen de aanslagen gebeurden en de reacties van mensen erop kon meemaken.”
Voor Sofia heeft het ook een positive impact. ”Ik ben me er ook meer van bewust dat het leven in een moment kan veranderen. Daarom probeer ik meer te waarderen wat ik heb.”

Inderdaad, veerkracht van en tussen de getroffenen heeft iets ontroerends. Overal waar veel leed is zie je ook solidariteit en behulpzaamheid. Het is belangrijk om het er met elkaar over te hebben en te reflecteren. Toch is de boodschap van deze Britse slogan belangrijk: “Keep Calm and Carry On.”

 

Christof Ephraïm,
teamlid Naas